این پژوهش با هدف تبیین اصول برنامه درسی تجربه تدریس بر اساس تجارب زیسته معلمان انجام پذیرفته است. در این پژوهش از روش کیفی، از نوع پدیدارشناسی استفاده شده است. شرکت کنندگان در پژوهش، نه نفر از معلمان و اساتید موفق در دانشگاهها بودند که به صورت هدفمند انتخاب گردیدند. جمع آوری اطلاعات با استفاده از مصاحبه عمیق انجام و با روش کدگذاری موضوعی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. از مجموع یافته های این پژوهش 358 کد مفهومی در زمینه اصول برنامه استخراج و در هشت مولفه اصلی: تعامل غمخوارانه و مهرورزانه، پویایی، تدبیر تدریس، خویشتن نگری، کنش متقابلی، ایجاد موقعیت های فکورانه، درک فرهنگی _ هنری، بینش عملی و 35 زیر مولفه دسته بندی شدند. یافته ها نشان داد که پایبندی به اصول فوق باعث بهبود رفتار اخلاقی و پایداری رفتار در فراگیران شده و می تواند اثربخشی فرایند یاددهی یادگیری را تضمین نماید.

مقدمه: دانش و مهارت های کسب شده در موسسات آموزش عالی نقش مهمی در توسعه ی فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی کشورها دارد. پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتباربخشی الگوی برنامه درسی کارورزی دانشجویان دوره کارشناسی دانشگاه فرهنگیان انجام شده است. روش کار: روش پژوهش، ترکیبی (آمیخته) و جامعه مورد مطالعه شامل متخصصان برنامه ریزی درسی، اساتید دانشگاه های تهران شهر تهران در سال تحصیلی 98-1397 و کارشناسان گروه های درسی دفتر تالیف بودند. برای نمونه گیری از پژوهش های مرتبط با کارورزی از روش نمونه گیری هدفمند، و جهت نمونه گیری از متخصصان از روش نمونه گیری گلوله برفی استفاده شد. جهت گردآوری داده های حاصل از بررسی اسناد، از چک لیست تحلیل اسناد و برای جمع آوری داده های مربوط به اعتبارسنجی الگو، از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد. برای تجزیه وتحلیل داده های مرتبط با طراحی الگو از تحلیل و استنباط و برای تحلیل داده های حاصل از پرسشنامه و اعتبارسنجی از آمار توصیفی و در برآورد روایی و پایایی ابزار، از روایی محتوایی و نیز از آلفای کرونباخ بهره گرفته شد. نتایج: نتیجه پژوهش، ارایه الگوی پیشنهادی متشکل از مبانی، عناصر برنامه درسی کارورزی است که از نظر متخصصان معتبر می باشد. نتیجه گیری: برای هر بخش از الگو مولفه هایی ارایه گردید که توجه به آن ها بستر مناسبی برای برنامه ریزان در طراحی و تدوین برنامه درسی کارورزی دوره کارشناسی دانشجومعلمان فراهم می نماید.

هدف این پژوهش کیفی، تدوین الگوی طراحی برنامه درسی برای واحد درسی کارورزی رشته آموزش تربیت بدنی در دانشگاه فرهنگیان بود. در طراحی مطالعه، از راهبرد تثلیث و شاخص های اعتبارپذیری، اعتمادپذیری، تأییدپذیری و انتقال پذیری به منظور افزایش اطمینان پذیری یافته های پژوهش استفاده شد. اطلاعات از طریق مصاحبه های نیمه ساختارمند با ذینفعان دوره های کارورزی (13 استاد راهنما، 17 معلّم راهنما، 21 دانشجو معلّم) و تحلیل محتوای اسناد بالادستی و تحولی گردآوری شد. شرکت کنندگان با استفاده از نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند و مصاحبه ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه داشت. مصاحبه های ضبط شده پس از تبدیل به نوشتار با استفاده از تحلیل محتوای کیفی با رویکرد قیاسی براساس مضامین مدل مبناء (اهداف، محتوا، فعالیت های یادگیری و روش های ارزشیابی) تحلیل شدند. کدگذاری باز و مقوله بندی میانی در فرایند تحلیل محتوا، به استخراج 59 مفهوم اولیه و 11 مضمون میانی منتهی شد که این مضامین در قالب چهار عنصر اهداف (دانشی، نگرشی و رفتاری)، محتوا (پیش نیازها، محتوای مبتنی بر دانشگاه و مدرسه)، فعالیت های یادگیری (دانشگاه محور و مدرسه محور) و روش های ارزشیابی (زمان، روش و مرجع ارزشیابی) طبقه بندی و تشریح شدند. علاوه براین، عوامل اثرگذار بر اثربخشی دوره های کارورزی براساس یک پرسش فرعی مورد شناسایی و بحث قرار گرفت (30 مفهوم اولیه در قالب 7 مضمون میانی و 3 مضمون نهایی). یافته های پژوهش حاضر بر لزوم کاهش شکاف بین تئوری و عمل، توجه به نیازهای عملی تدریس در کلاس های تربیت بدنی و همکاری نزدیک بین مدرسه و دانشگاه در طراحی برنامه درسی کارورزی تأکید دارد.

هدف اصلی این پژوهش صورت ­بندی الگوی نظری حاکم بر برنامه ­درسیِ در حال اجرای کارورزی دانشگاه فرهنگیان بود. این پژوهش از نوع پژوهش کیفی بود و با روش نظریه داده ­بنیاد بر اساس رویکرد روشمند اشتروس و کوربین انجام شد. جامعه آماری پژوهش کارگزاران اصلی دخیل در برنامه ­درسی کارورزی دانشگاه فرهنگیان شامل دانشجومعلمان، معلمان راهنما و استادان راهنما در دانشگاه فرهنگیان استان خراسان ­جنوبی بودند. نمونه پژوهش شامل 16 نفر از دانشجومعلمان، 12 نفر از استادان راهنمای برنامه کارورزی دانشگاه فرهنگیان و 15 نفر از معلمان­ راهنما همکار در طرح کارورزی بودند که به شیوه هدفمند موارد مطلوب انتخاب شدند. داده ­ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته جمع ­آوری و در سه مرحله کدگذاری باز، کدگذاری محوری و انتخابی تحلیل شدند. برای تأمین روایی و پایایی از معیارهای لینکن و کوبا و رویا و پرتی استفاده شد. نتایج پژوهش در قالب مدل پارادیمی شامل گُسست آموزشی در برنامه کارورزی دانشگاه فرهنگیان به­ عنوان مقوله‏ محوری و شرایط علّی (ویژگی برنامه درسی قصد شده، اجرا شده و کسب شده)، عوامل زمینه ­ای (سیاستگذاری کلان، عوامل زمینه ­ای دانشگاه فرهنگیان و مدارس کارورزی)، شرایط مداخله ­­ای تسهیل­گر (شایستگی­ های استادان راهنما و معلمان راهنما)، شرایط مداخله­ گر محدودکننده (چالش­ های سازمانی و عوامل رفتاری)، راهبردهای پیشنهادی (تجدید رویکرد برنامه­ ریزی در برنامه ­درسی قصد شده، اجرای مناسب برنامه ­درسی و توجه به زمینه ­های بهبود برنامه درسی کسب شده) و پیامدهای جاری (کاهش اثربخشی و کارایی برنامه ­درسی) سازمان یافت.

هدف از مقاله حاضر، تبیین مولفه های الگوی برنامه درسی کارورزی مبتنی بر خود شرح حال نویسی بود. این تحقیق نوعی تحقیق کاربردی و از لحاظ راهبرد، رویکردی کیفی با راهبرد پدیدار شناختی است. مشارکت کنندگان متخصصان برنامه ریزی درسی و اساتید کارورزی در دانشگاه فرهنگیان بودند که با رویکرد هدفمند انتخاب گردیدند و با آنها به روش نیمه ساختار مصاحبه به عمل آمد. مصاحبه با آنها ادامه یافت تا به نقطه اشباع (9 نفر) رسیدیم. با توجه به کدگذاری ها و مضامین به دست آمده از متون علمی و مصاحبه متخصصان، مدل های مناسب ذهنی، تفکر تاملی، پویش روایی، شایستگی های حرفه ای، و تجربه زیسته به عنوان مولفه های الگوی برنامه درسی مبتنی بر شرح حال نویسی به دست آمد. با عنایت به یافته ها پیشنهاد می شود مولفه های پنج گانه فوق به عنوان سرفصل دروس یا به عنوان دروس پیشنهادی در برنامه درسی دانشجویان دانشگاه فرهنگیان امکان سنجی و گنجانده شود.

هدف از این پژوهش بررسی چالش های دانشجومعلمان در انجام کارورزی یک و راهکارهای غلبه بر آنها در شرایط کرونا است. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی انجام شد. مشارکت کنندگان پژوهش که با استفاده از دو روش ملاک محور و زنجیره ای، انتخاب شدند تعداد 13 نفر از دانشجومعلمان سال آخر دانشگاه فرهنگیان(پردیس شهید هاشمی نژاد مشهد) بودند. از مصاحبه نیمه ساختاریافته برای جمع آوری اطلاعات استفاده شد. متن مصاحبه های انجام شده با کمک روش تحلیل مضمون، تجزیه و تحلیل شدند. جهت تامین اعتبار پژوهش، معیارهای لینکلن و گابا (به ویژه آزمون تشخیص) مورد استفاده قرار گرفت. براساس یافته های به دست آمده عمده ترین چالش های دانشجومعلمان را می توان در قالب 2 مضمون فراگیر(شامل تعامل کارورز با مجریان برنامه درسی و مشاهده تاملی موقعیت آموزشی)، 6 مضمون سازمان دهنده و 29 مضمون پایه دسته بندی کرد. همچنین دانشجومعلمان برای غلبه بر چالش های حاصل از تعامل با مجریان برنامه درسی از راه حل های متعدد موفقیت آمیزی استفاده کرده بودند؛ اما درمواجه با چالش های مربوط به مشاهده تاملی در موقعیت آموزشی غالبا یا فاقد راهکار بودند یا راهکار موفقیت آمیزی نداشتند. نتایج این پژوهش بیانگر آن است که براساس تجارب مشارکت کننده ها، برنامه درسی اجرا شده کارورزی (1) در شرایط کرونایی، به اصلی ترین اهداف خود، یعنی مشاهده تاملی موقعیت یاددهی-یادگیری، دست نیافته است.

هدف: هدف از این پژوهش ارزشیابی برنامه درسی کارورزی چهار براساس اهداف پیش بینی شده، تحقق اهداف اسناد بالادستی، توانایی طراحی و اجرای واحد یادگیری در قالب درس پژوهی و تقویت عمل حرفه ای در برنامه عملیاتی ابلاغی بوده است.روش: روش پژوهش حاضر آمیخته و از نوع طرح مثلث سازی مدل همگرا می باشد. جمع آوری داده های کمی با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته و داده های کیفی با استفاده از مصاحبه نیمه ساختار یافته، انجام شده است. جامعه آماری پژوهش شامل مدرسان پردیس های دانشگاه فرهنگیان استان کرمانشاه بود. با توجه به حجم محدود جامعه آماری، تعداد 52 نفر به عنوان نمونه تحقیق به روش سرشماری انتخاب شدند. همچنین حجم نمونه در بخش کیفی تعداد 12 نفر از مدرسان درس کارورزی با استفاده از روش هدفمند انتخاب شدند. تجزیه و تحلیل داده های حاصل از روش کمی از طریق آزمون تی تک نمونه ای و داده های کیفی با استفاده از روش تحلیل کمی در تحلیل مصاحبه انجام شده است.یافته ها: یافته ها نشان داد وضعیت برنامه درسی کارورزی چهار در خصوص دستیابی به اهداف پیش بینی شده در اسناد بالادستی نسبتا مطلوب بوده است، اما در بخش طراحی و اجرای واحد یادگیری از طریق فرایند درس پژوهی برای تقویت مهارت های عملی و حرفه ای دانشجو معلمان، نامطلوب می باشد، بنابراین براین اساس می توان نتیجه گرفت، بازنگری در طراحی آموزشی، فرایندها و محتوای برنامه درسی کارورزی چهار براساس اهداف اسناد بالادستی، جهت تاثیر بر آماده سازی دانشجو معلمان برای ورود به عرصه تعلیم و تربیت در مدارس و جلوگیری از اتلاف منابع مادی وانسانی موثر خواهد بود.

این پژوهش، با هدف بررسی دیدگاه اساتید کارورزی دانشگاه فرهنگیان به شیوه کیفی و روش پدیدارشناختی انجام شده است. گردآوری اطلاعات با روش مصاحبه نیمه ساختاریافته بود و در ابتدا پرسش های راهنمای مصاحبه تهیه و پس از اجرای یک نمونه، متن مصاحبه پیاده و پرسش ها مورد تجدید نظر قرار گرفت، تا داده های جمع آوری شده برای پاسخ به پرسش پژوهش از ظرفیت بیشتری برخوردار باشد. تعداد 15 نفر از اساتید به صورت هدفمند انتخاب شدند این افراد به عنوان مجری برنامه کارورزی با رویکرد معلم فکور در 4 ترم متوالی، اطلاعاتی عمیق و غنی از چگونگی اجرای برنامه و تأثیرات آن بر دانشجویان در اختیار پژوهشگر قرار دادند. هر مصاحبه بین 60-45 دقیقه به طول می انجامید و متن های حاصل از مصاحبه ها، با استفاده از روش کدگذاری(سه مرحله ای) تحلیل و تفسیر شد. ارتباط طولانی مدت پژوهشگر به عنوان مدرس پرسابقه تربیت معلم و مشاهدات مداوم این محیط پژوهشی، اعتبار یافته های پژوهش را مورد تایید قرار می دهد و یادداشت برداری دقیق و کدگذاری مفصل پایایی یافته ها را ممکن می سازد. یافته های پژوهش نشان داد که رویکرد برنامه درسی دانشگاه فرهنگیان بر عمل تأملی و موقعیت محور تأکید دارد اما محتوا، مستلزم به کارگیری دانش ترکیبی(تربیتی موضوعی) و کاربردی است. یادگیری مبتنی بر بافت/ زمینه است و با توجه به موقعیت و تجربیات فردی، سازماندهی می شود. برنامه با به کارگیری راهبرد مشاهده تأملی، روایت نویسی، کنش پژوهی و درس پژوهی؛ گفتگوی دیالکتیکی، حل مسئله در آموزش، ارائه بازخوردهای تأملی، خودارزیابی و ارزیابی همتایان بر اساس سطوح موفقیت در ارزشیابی، توانسته بر خودآگاهی حرفه ای، عاملیت، میل به یادگیری و تغییر، ریسک پذیری برای روبرو شدن با چالش ها، تعامل حرفه ای و کاهش فاصله میان نظر و عمل دانشجویان تأثیرگذار باشد. در اجرا، برنامه با چالش های: ساختار ها ی سازمانی، قوانین و رویه های حاکم بر روابط میان دانشگاه و آموزش و پرورش، حاکمیت روش ها ی سنتی در مدارس و محدود بودن شرایط برای کسب تجربیات حرفه ای، عدم پشتیبانی علمی و حرفه ای از مجریان از سوی مراجع ذی ربط، مراکز علمی و پژوهشی متناسب با اقتضائات برنامه که موجب بازتعریف نوآوری ها در قالب تجربیات پیشین روبرو بوده است.

امروزه تغییر در دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی یک ضرورت است و دانشجویان، جامعه و هم چنین نیازها و تجارب آنها تغییر کرده است. بنابراین دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی باید نسبت به تغییرات در پیرامون خود، آگاه و مطلع باشند. هدف پژوهش حاضر، طراحی چارچوب زیست بوم کارآفرینی مبتنی بر دانشگاه بود. این پژوهش کیفی با استفاده از فراترکیبِ کیفی هفت مرحله­ای سندلوسکی و باروسو (2007) انجام شد. تیم فراترکیب متشکل از سه نفر متخصص در حوزه آموزش عالی و مسلط به روش فراترکیب بود. 52 منبع پژوهشی مرتبط، مبنای تحلیل قرار گرفت که با تجزیه و تحلیل داده­ها، مضامین پایه­ استخراج  و در 25 مضمون سازمان دهنده­ سطح اول قرار گرفتند. سپس مضامین سازمان دهنده­ سطح اول در 4 مضمون سازمان دهنده­ سطح دوم شامل ذینفعان و بازیگران، برنامه درسی کارآفرینانه، توانمندسازها، رهبری دانشگاه کارآفرین طبقه ­بندی شدند. در نهایت چارچوب زیست بوم کارآفرینی مبتنی بر دانشگاه شکل گرفت. ارائه این چارچوب به متولیان عرصه آموزش عالی کمک می کند تا با بهره گیری از آن، ملزومات و زمینه های استقرار زیست بوم کارآفرینی مبتنی بر دانشگاه را فراهم نمایند.

هدف پژوهش حاضر بررسی وضعیت  سبک زندگی اسلامی– ایرانی در بین دانشجویان دانشگاه شهید مدنی آذربایجان بود. روش تحقیق توصیفی از نوع پیمایشی بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانشجویان دانشگاه شهید مدنی آذربایجان به تعداد 6089 نفر بود. از این جامعه نمونه ای به حجم 361 نفر براساس جدول مورگان به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. برای جمع آوری اطلاعات پژوهش از پرسشنامه محقق ساخته سبک زندگی اسلامی – ایرانی استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل واریانس یکراهه و آزمون های t تک نمونه ای و t مستقل در نرم افزار SPSS انجام گرفت. نتایج نشان داد که دانش و اطلاعات دانشجویان پیرامون سبک زندگی اسلامی – ایرانی مناسب و مطلوب است. علاوه بر این نگرش و باور آنان در رابطه با سبک زندگی اسلامی – ایرانی  نیز در وضعیت مطلوبی قرار داشت. اما در بعد عملکرد و عمل به سبک زندگی اسلامی – ایرانی، وضعیت مطلوبی وجود نداشت. به عبارت دیگر علی رغم دانش و اطلاعات آنان پیرامون سبک زندگی اسلامی- ایرانی و همچنین داشتن نگرش مطلوب به این موضوع، اما در زندگی شخصی خیلی به این آموزه ها عمل نمی کنند. همچنین در بخش دیگری از تحقیق، یافته ها نشان داد که میانگین نمره دانش، نگرش و عملکرد دانشجویان دختر بیشتر از میانگین نمره دانشجویان پسر است و میانگین نمره سبک زندگی اسلامی– ایرانی در بین دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد بیشتر از مقاطع کارشناسی و دکتری بود. بنابراین ضمن تاکید بر اهمیت گسترش سطح دانش و اطلاعات دانشجویان و همچنین توجه به ایجاد و توسعه بیش از پیش نگرش های مطلوب پیرامون سبک زندگی اسلامی-ایرانی به عنوان نیروی محرک اصلی حرکت دانشجویان به این سمت، باید علل و عوامل مؤثر بر تضعیف بعد عملکرد دانشجویان مورد بررسی و کنکاش دقیق تر قرار گیرد و آسیب های احتمالی شناسایی گردند و دانشگاه ها با توجه به این یافته ها برنامه های فرهنگی خود را مورد بازنگری قرار دهند.